تفاوت FOB و CIF بیش از همه در هزینههایی است که فروشنده در قیمت پیشنهادی میگنجاند. فروشنده در FOB کالا را روی کشتی در بندر مبدأ تحویل میدهد و خریدار حمل اصلی را هماهنگ میکند. وقتی معامله با CIF انجام میگیرد، فروشنده حمل دریایی و بیمه موردنیاز قاعده را تا بندر مقصد ترتیب میدهد.
خریدار در هر دو قاعده از زمان قرار گرفتن کالا روی کشتی در مبدأ، ریسک حمل را میپذیرد. به همین دلیل، بندر مقصد در عبارت CIF را باید جدا از نقطه انتقال ریسک دید.
فهرست مطالب
- FOB و CIF در چه حملی استفاده میشوند؟
- هزینهها و مسئولیت بیمه در دو گزینه
- مثال عددی برای مقایسه FOB و CIF
- هزینه بندر و تحویل بعد از رسیدن را جدا کنید
- قبل از انتخاب هر گزینه چه سؤالهایی بپرسیم؟
- چه زمانی اختلاف قیمت علامت خوبی برای بررسی بیشتر است؟
- سؤالهای متداول
FOB و CIF در چه حملی استفاده میشوند؟
اتاق بازرگانی بینالمللی هر دو قاعده را برای حمل دریایی و آبراه داخلی تعریف کرده است. برای قرار دادن قاعده در قرارداد، نام بندر مشخص و نسخه اینکوترمز را بنویسید.
هنگام خرید یا فروش بار کانتینری که در پایانه به متصدی تحویل میشود، درباره انتخاب قواعد مناسب با طرف معامله و حملکننده گفتوگو کنید. زمان تحویل عملی بار به متصدی و زمان قرار گرفتن روی کشتی میتوانند متفاوت باشند.
هزینهها و مسئولیت بیمه در دو گزینه
در پیشنهاد FOB، خریدار معمولاً باید برای کرایه دریایی، پوشش حمل متناسب با قرارداد و هزینههای بعد از نقطه تحویل برنامهریزی کند. در CIF، فروشنده حمل و پوشش بیمهای که قاعده تعیین میکند را تهیه میکند.
برای ارزیابی بیمه، مسیر پوشش، نوع خطرات تحت پوشش، طرف ذینفع، فرانشیز و فرآیند اعلام خسارت را از روی بیمهنامه بخوانید. اگر کالا حساسیت خاصی دارد، درباره پوشش تکمیلی پیش از امضای قرارداد توافق کنید.
مثال عددی برای مقایسه FOB و CIF
فرض کنید فروشنده همان کالا را با قیمت ۱۲٬۰۰۰ دلار FOB پیشنهاد میدهد. نقلقول خریدار برای حمل اصلی ۱٬۳۰۵ دلار و برای پوشش بیمه ۹۵ دلار است. جمع این سه رقم ۱۳٬۴۰۰ دلار میشود.
اگر فروشنده برای همان کالا، همان بندر مقصد و همان بازه CIF معادل ۱۳٬۲۵۰ دلار بدهد، تفاوت اولیه ۱۵۰ دلار است. هنوز باید هزینه مقصد و سطح پوشش را بررسی کنید. این مثال با عددهای فرضی روش مقایسه را نشان میدهد.
هزینه بندر و تحویل بعد از رسیدن را جدا کنید
از هر دو طرف بخواهید هزینههای داخل نرخ را نام ببرند. از جمله بپرسید چه بندری در نقلقول آمده، کدام هزینه تخلیه یا پایانه در قرارداد حمل لحاظ شده و هزینه خدمات مقصد را چه کسی میپردازد.
یک نرخ کوتاه با عنوان «کرایه تا بندر» بهتنهایی برای مقایسه کافی نیست. هزینههای تحویل داخل کشور هم ردیف جداگانه داشته باشند تا قیمت بندری و قیمت تحویل نهایی با هم اشتباه نشوند.
قبل از انتخاب هر گزینه چه سؤالهایی بپرسیم؟
آیا تاریخ آمادهشدن کالا با زمان رزرو کشتی سازگار است؟ چه کسی دستور حمل را صادر میکند و مدارک را در اختیار طرف مقابل میگذارد؟ آیا مسیر مستقیم است یا تعویض کشتی دارد؟ بیمه چه شرایطی دارد و در صورت خسارت چه کسی با بیمهگر ارتباط میگیرد؟ در یک برگه مقایسه، قیمت کالا، هزینه حمل، بیمه، هزینه مقصد و تاریخ اعتبار پیشنهاد را در ستونهای مستقل ثبت کنید.
چه زمانی اختلاف قیمت علامت خوبی برای بررسی بیشتر است؟
اگر قیمت CIF کمتر از مجموع برآورد FOB و حمل است، اول تطابق مسیر و بندر را بررسی کنید. سپس زمان اعتبار، مدت ترانزیت، پوشش بیمه و هزینههای مقصد را تطبیق دهید.
ممکن است یکی از طرفها نرخ قراردادی بهتری با متصدی حمل داشته باشد یا خدمات متفاوتی در نرخ آمده باشد. وقتی هزینه هر ردیف را روشن کردید، میتوانید بین کنترل بیشتر روی حمل و استفاده از نرخ فروشنده تصمیم بگیرید.
چطور بیمه و مسیر را واقعاً همسطح کنیم؟
در نمونه عددی، اگر قیمت بیمه ۹۵ دلار برای پوششی باشد که ریسک حساس کالای شما را در نظر میگیرد اما پیشنهاد CIF پوشش محدودتری داشته باشد، دو جمع را مستقیم کنار هم نگذارید. ابتدا از فروشنده متن یا خلاصه پوشش را بگیرید. اگر برای یکسان کردن پوشش در گزینه CIF به ۱۸۰ دلار اضافه نیاز باشد، هزینه نمونه آن به ۱۳٬۴۳۰ دلار میرسد. در این حالت، تفاوت ۱۵۰ دلاری اولیه به اختلاف ۳۰ دلاری در جهت دیگر تبدیل میشود.
نرخ حمل را هم مطابق مسیر و تاریخ بررسی کنید. فرض کنید یک پیشنهاد بندر مقصد را با سرویس مستقیم و پیشنهاد دیگر با تعویض کشتی پوشش میدهد. چند روز تفاوت ترانزیت ممکن است روی تعهد تحویل شما اثر بگذارد. برای تصمیم نهایی از هر طرف نام بندر، مسیر، مدت تقریبی، رویداد انتقال ریسک و خدمات مستثنا را بگیرید. پاسخها را کنار نسخه تاریخدار پیشنهاد نگه دارید تا هنگام صدور سفارش از همان مبنا استفاده کنید.
مقایسه FOB و CIF در یک نگاه
| موضوع | FOB | CIF |
|---|---|---|
| نقطه انتقال ریسک | روی کشتی در بندر مبدأ | روی کشتی در بندر مبدأ |
| قرارداد حمل اصلی | خریدار | فروشنده تا بندر مقصد |
| بیمه حمل طبق قاعده | فروشنده الزامی به تهیه ندارد | فروشنده پوشش مقرر را تهیه میکند |
| عدد نمونه تا بندر مقصد | ۱۳٬۴۰۰ دلار با حمل و بیمه برآوردی | ۱۳٬۲۵۰ دلار طبق پیشنهاد فرضی |
برای تکمیل برآورد حمل، راهنمای زمانبندی حمل دریایی و مهلت ورود کانتینر را در ایران ایکسیم بخوانید.
منبع: مطالعه راهنمای مرجع
سؤالهای متداول
آیا CIF یعنی فروشنده تا مقصد مسئول ریسک کالاست؟
فروشنده حمل و بیمه را تا بندر مقصد ترتیب میدهد. خریدار از زمان تحویل کالا روی کشتی در مبدأ، ریسک حمل را میپذیرد.
آیا CIF همه هزینههای مقصد را شامل میشود؟
هزینههای مقصد را ردیفبهردیف با قرارداد فروش و قرارداد حمل تطبیق دهید. درباره هزینه تخلیه، پایانه، ترخیص و تحویل داخلی سؤال کنید.
آیا بیمه در FOB بر عهده فروشنده است؟
قاعده FOB تکلیف تهیه بیمه توسط فروشنده را مقرر نمیکند. خریدار میتواند پوشش را متناسب با قرارداد، مسیر و ریسک کالا هماهنگ کند.
آیا قیمت CIF و ارزش گمرکی همیشه یک رقماند؟
برای ارزش گمرکی باید به ضوابط و مدارک قابل قبول پرونده مراجعه کرد. رقم پیشنهادی فروشنده یکی از دادههای بررسی است و باید همراه سایر اسناد خوانده شود.
